Zum Inhalt springen

Kühlstein

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
{{#if: Kühlstein Wagenbau | Kühlstein Wagenbau | {{#invoke:WLink|getArticleBase}} }}

{{#if: |

colspan="2" class="notheme" style="background:#Vorlage:Standardfarbe; color:#Vorlage:Standardfarbe; padding:1em 0;" | {{#ifexist:Media: [[Datei:|250x175px|rahmenlos|zentriert|alt=|Logo]] 0 | }}
   }}

}}

Rechtsform | {{#ifeq: 0 | 0 | }}

}}{{#if: |{{#ifeq: | nicht vorhanden | |

ISIN Vorlage:Infobox Unternehmen/ISIN-Link }}

}}{{#if: 1833 |

Gründung 1833

}}{{#if: 1926 |

Auflösung 1926

}}{{#if: Insolvenz |

Auflösungsgrund Insolvenz }}
Sitz {{#if: Berlin-Charlottenburg, Deutschland | Berlin-Charlottenburg, Deutschland | {{#ifeq: 0 | 0 | }}

}}{{#if: * Eduard Kühlstein

  • Ernst Kühlstein
  • Max Leuschner |
Leitung Vorlage:Str replace

}}{{#if: |

Mitarbeiterzahl Vorlage:Str replace

}}{{#if: |

Umsatz Vorlage:Str replace

}}{{#if: Kutschenhersteller, Karosseriebauunternehmen, Automobilindustrie |

Branche Kutschenhersteller, Karosseriebauunternehmen, Automobilindustrie

}}{{#if: |

Website left 2}} left 7}} http:// https:/ = #default = [https:// ]
        }}
[h [/ <s = // = [ ] #default = [https:// ]
 }}
Website left|{{{Website}}}|2}} left|{{{Website}}}|7}} http:// https:/ = {{{Website}}} #default = {{{Website}}}
        }}
[h [/ <s = {{{Website}}} // = [{{{Website}}} {{{Website}}}] #default = {{{Website}}}
 }}
 }}

}}{{#if: |

Stand: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}

}}

{{#ifeq: | nein | | Vorlage:Infobox Unternehmen/ISIN-Kategorie}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Datei:Kühlstein Jagdwagen.jpg
Kühlstein-Elektrofahrzeug auf der Berliner Automobilausstellung im September 1897
Datei:Audi Typ G 1923 im Museum Ingolstadt (3).JPG
Audi Typ G von 1923 mit Karosserie von Kühlstein
Datei:Kühlstein Wagenbau 1900.jpg
Weltausstellung Paris 1900
Datei:Max Leuschner Anzeige 1907.jpg
Anzeige Fa. Max Leuschner unter der Firmierung Kühlstein Wagenbau und L. Rühe Hofwagenfabrik 1907

Kühlstein Wagenbau war ein deutscher Stellmacherbetrieb, Hersteller von Karosserien und zeitweise auch Elektrofahrzeugen mit Sitz in Charlottenburg (seit 1920 Stadtteil von Berlin).

Firmengeschichte

Gegründet von Eduard Kühlstein (1804–1867) im Jahre 1833, fertigte der Betrieb zunächst Kutschen an. Nach dem Tod des Firmengründers 1867 wurde der Betrieb von seinem Sohn Ernst Kühlstein (1843–1900) weitergeführt. 1884–1894 war der aus einer Radeberger Wagenbauer-Familie stammende Max Leuschner (1856–1923) Firmeninhaber, dieser baute die Firma zu einem bekannten Wagenbau-Unternehmen mit 200 Mitarbeitern aus.

Mit einem Elektroauto war Kühlstein neben Carl Benz, Gottlieb Daimler und Friedrich Lutzmann einer von vier Ausstellern auf der ersten Internationalen Automobil-Ausstellung (IAA) 1897.<ref>Manfred Riedel: „Friedrich Lutzmann – Ein Pionier des Automobilbaus“. Anhaltische Verlagsgesellschaft mbH, Dessau 1999. ISBN 978-3-910192-61-4</ref> Bis 1902 baute die Firma komplette Personenkraftwagen, verkaufte dann aber diesen Zweig an die Neue Automobil-Gesellschaft (NAG).

1894 verließ Leuschner den Betrieb, Inhaber wurde wieder Ernst Kühlstein. Leuschner übernahm den 1878 gegründeten Berliner Stellmacherbetrieb Ludwig Rühe. 1900 nahm Leuschner den Bau von Pkw-Karosserien auf, und zwei Jahre später war der ursprüngliche 10-Mann-Betrieb auf 150 Mitarbeiter angewachsen. 1906 übernahm er die Firma seines ehemaligen Arbeitgebers Kühlstein Wagenbau und firmierte unter „Kühlstein Wagenbau“ mit Benutzung der Titel Hoflieferant Sr. Majestät des Kaisers und Königs und L. Rühe Hofwagenfabrik Inh. Max Leuschner. Ein Großteil der Autos für den Königlichen Marstall der Hohenzollern ist von der Firma Kühlstein / Rühe bzw. Max Leuschner angefertigt worden.<ref>Der Wagenbau vor und während der Industrialisierung bis ca. 1900. Seiten 159 ff. Online-Ressource. (PDF 5,2 MB)</ref>

Während des Ersten Weltkrieges produzierte die Firma viele Arten von Pkw-Karosserien in Einzel- und Kleinserien-Fertigung, zum Beispiel für Horch. 1923 starb Max Leuschner, seine Söhne übernahmen den Betrieb. 1926 ging Kühlstein Wagenbau in die Insolvenz.

Museumsbesitz

  • Mecklenburgisches Kutschenmuseum: zweispänniger Leib-Mylord von Kaiserin Auguste Viktoria, um 1908 mit der Wagen-Nr. V. 6 gebaut.<ref>Thomas Köppen: Mecklenburgisches Kutschenmuseum in Kobrow. 2015, S. 41–43.</ref>
  • Audi museum mobile: Audi Typ G 8/22 Phaeton, zwei Sitzreihen, gebaut 1923, Karosserie von der Fa. Kühlstein, der einzige noch bekannte Wagen dieses Typs.<ref>Peter Kirchberg, Ralf Hornung: Audi-Automobile 1909–1940. Das Unternehmen · Die Marke · Die Autos. Delius-Klasing-Verlag, Bielefeld 2009, ISBN 978-3-7688-2577-1, S. 50.</ref><ref>Audi museum mobile</ref>

Literatur

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Kühlstein Wagenbau|Kühlstein Wagenbau|Kühlstein}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Kühlstein Wagenbau|Kühlstein Wagenbau|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Kühlstein Wagenbau

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|kühlstein wagenbau|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references/>

{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Kühlstein |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Deutsche Flagge

|

Aachener | AAG | ABAM | Adler | Aegir | Alliance | Allright | Altmann | AMG | Andreas | Anker | Ansbach | Apollo | Argus | Asdomobil | Äskulap | Attila | Audi | Autognom | Beckmann | BEF | Behr | Benz | Berger | Bergmann | Bergmann-Metallurgique | Berolina | Blitz | BMF | Boes | Brandt | Braun | Brennabor | Bugatti | C. Benz Söhne | Chatel-Jeannin | Cito | Cloumobil | Colibri | Corona | COS | Coswiga | Cudell | Cyklon | Daimler | De Dietrich | Deka | Der Dessauer | Dessavia | Deutschland | Deutz | Dixi | Dreyhaupt | Ducommun | Dürkopp | Dux | Dynamobil | EBM | Ehrhardt | Ehrhardt-Decauville | Einrad | Ekamobil | Electra | Elite | EMW | Engelhardt | Erdmann | Excelsior-Mascot | Express | FAF | Fafnir | Falke | Favorit | FEG | Feldmann | Fiedler | Fischer (1902–1905) | Fischer (1912–1913) | Flocken | Foth | Fulgura | Fulmina | Gaggenau | Geha | Göricke | Gottschalk | Hammonia | Hansa | Hartmann | Heilbronn | Heinle & Wegelin | Helios | Henschel | Hermes-Simplex | Hexe | Hille | Horch | Hüttis & Hardebeck | Immermobil | Imperator | Kämper | KAW | Kayser | Kempten | KEW | Kliemt | Klingenberg | Kölner Motorwagen | Komnick | Kondor | Kriéger | Krupkar | Kruse | Kühlstein | Lerche | Liliput | Lloyd | Loreley | Loutzky | LUC | Lueders | Lutzmann | Lux | MAF | Magdeburger | Magnet | Mars | Martinot et Galland | Mathis | Maurer | Maurer-Union | Maxwerke | Mayer | Mercedes | Meyrel | Miele | MMB | Mono | MWD | Nacke | NAG | NAIG | Neuss | Noris | NSU | Opel | Orient Express | Oryx | Panther | Pasing | Patria | Pekrun | Pflüger | Phänomen | Piccolo | Planet | Podeus | Polymobil | Presto | Priamus | Primus | Progress | Protos | Rabe-Mobil | RAW | Record | Regent | Reissig | Rex-Simplex | SAF | Scheele | Scheibler | Schilling | Schuckert | Schulz | Seidel & Naumann | Sekurus | Siegel | Siegfried | Siemens-Schuckert | Simson | Solidor | Sperber | Standard | Stella | Steudel | Stoewer | Sun | Superior | Taifun | Taunus | Tempelhof | Thüringer Motorwagenfabrik | Tippmann | Tourist | Treskow | Triomobil | Ulmann | Ultramobile | Utermöhle | VCS | Velomobil | Vesuv | Victoria | Vindelica | Vogtland | Vulkan | Wanderer | Wartburg | Weichelt | Weiss | Wenkelmobil | Wesen | Westfalia | Wimmer | Windhoff | Wöhlert-Bollée | Wunderlich | Zentralmobil

 |

Aachener | AAG | ABAM | Adler | Aegir | Alliance | Allright | Altmann | AMG | Andreas | Anker | Ansbach | Apollo | Argus | Asdomobil | Äskulap | Attila | Audi | Autognom | Beckmann | BEF | Behr | Benz | Berger | Bergmann | Bergmann-Metallurgique | Berolina | Blitz | BMF | Boes | Brandt | Braun | Brennabor | Bugatti | C. Benz Söhne | Chatel-Jeannin | Cito | Cloumobil | Colibri | Corona | COS | Coswiga | Cudell | Cyklon | Daimler | De Dietrich | Deka | Der Dessauer | Dessavia | Deutschland | Deutz | Dixi | Dreyhaupt | Ducommun | Dürkopp | Dux | Dynamobil | EBM | Ehrhardt | Ehrhardt-Decauville | Einrad | Ekamobil | Electra | Elite | EMW | Engelhardt | Erdmann | Excelsior-Mascot | Express | FAF | Fafnir | Falke | Favorit | FEG | Feldmann | Fiedler | Fischer (1902–1905) | Fischer (1912–1913) | Flocken | Foth | Fulgura | Fulmina | Gaggenau | Geha | Göricke | Gottschalk | Hammonia | Hansa | Hartmann | Heilbronn | Heinle & Wegelin | Helios | Henschel | Hermes-Simplex | Hexe | Hille | Horch | Hüttis & Hardebeck | Immermobil | Imperator | Kämper | KAW | Kayser | Kempten | KEW | Kliemt | Klingenberg | Kölner Motorwagen | Komnick | Kondor | Kriéger | Krupkar | Kruse | Kühlstein | Lerche | Liliput | Lloyd | Loreley | Loutzky | LUC | Lueders | Lutzmann | Lux | MAF | Magdeburger | Magnet | Mars | Martinot et Galland | Mathis | Maurer | Maurer-Union | Maxwerke | Mayer | Mercedes | Meyrel | Miele | MMB | Mono | MWD | Nacke | NAG | NAIG | Neuss | Noris | NSU | Opel | Orient Express | Oryx | Panther | Pasing | Patria | Pekrun | Pflüger | Phänomen | Piccolo | Planet | Podeus | Polymobil | Presto | Priamus | Primus | Progress | Protos | Rabe-Mobil | RAW | Record | Regent | Reissig | Rex-Simplex | SAF | Scheele | Scheibler | Schilling | Schuckert | Schulz | Seidel & Naumann | Sekurus | Siegel | Siegfried | Siemens-Schuckert | Simson | Solidor | Sperber | Standard | Stella | Steudel | Stoewer | Sun | Superior | Taifun | Taunus | Tempelhof | Thüringer Motorwagenfabrik | Tippmann | Tourist | Treskow | Triomobil | Ulmann | Ultramobile | Utermöhle | VCS | Velomobil | Vesuv | Victoria | Vindelica | Vogtland | Vulkan | Wanderer | Wartburg | Weichelt | Weiss | Wenkelmobil | Wesen | Westfalia | Wimmer | Windhoff | Wöhlert-Bollée | Wunderlich | Zentralmobil }} Vorlage:Klappleiste/Ende